Redactie Woensdag 11 april 2018

BIMPraat: Afspraken maken èn nakomen in BIM is lastig

De BIMPraat over ‘Communicatie en leidinggeven in BIM-projecten’ schetste het belang van heldere afspraken, goede communicatie en samenwerken in BIM-projecten aan de hand van prachtige voorbeeldprojecten. Het werd wel duidelijk dat het niet eenvoudig is om de neuzen dezelfde kant op te krijgen èn te houden.

Door Ed den Boer

Projectarchitect Thijs van de Straat bij MVSA startte deze BIMPraat over communicatie en leidinggeven in BIM-projecten een korte presentatie over het spraakmakende project de ‘Mall of the Netherlands’. Dit BIM-project is tijdens de BIMPraat als voorbeeld genomen. Hij gaf uitleg over het ontwerpproces en de complexiteit van dit grote retailproject dat bij voltooiing medio 2019 bijna 200.000 m2 BVO groot is. De vernieuwing moet het oude Leidsenhage volgens Van de Straat een ‘compleet nieuwe identiteit’ geven. “Het project gaat de winkelbeleving in Nederland en Europa naar een hoger niveau tillen”, aldus Van de Straat. De transformatie omvat renovatie en nieuwbouw, inclusief het interieur.

Tweede huid

De nieuw te bouwen onderdelen en de bestaande losse gebouwen worden samengepakt door een tweede huid die is geïnspireerd op een voile. “Het gevelontwerp zal de bezoekers door de belijning via verschillende entrees automatisch naar binnen leiden. Eenmaal binnen wordt het winkelend publiek op een natuurlijke manier, middels vloeiende lijnen en vormen op de vloeren en het plafond, door een 8-vormige loop door het complex geleidt”, aldus een enthousiaste Van de Straat.

Bouwen betekent afspraken maken

De aansluitende duopresentatie door eigenaar Roy van der Velden van B+M Den Haag en directeur Rene Versteeg van installatieadviesbureau Van Houten en Versteeg die daarna volgde zoomde daarna in op de do’s en don’ts tijdens de realisatie van twee grote BIM-projecten namelijk Mall of the Netherlands en Booking op Oosterdokeiland in Amsterdam. Hierbij is de rol van Van der Velden die van bouwkundig BIM-regisseur en Versteeg pakt zijn rol als installatie-BIM-regisseur.

Ondanks dat BIM als werkmethodiek in bijna de volle breedte van de bouwsector wordt toegepast, blijkt het niet altijd eenvoudig een soepel proces te ontwerpen waarin alle neuzen dezelfde kant op staan. In elk BIM-proces, maar zeker in langlopende projecten, werken veel en zeer verschillende mensen en partijen samen met ieder hun eigen verwachtingen, belangen en wensen. De taak van de BIM-regisseur is om al deze uiteenlopende onderdelen bijeen te brengen en houden.

Grip op data en toegankelijkheid

“Het BIM-model is gevuld met 2D- en 3D-informatie en -data, zoals parameters en documenten van het complete project”, aldus Van der Velden. “Grip krijgen op deze data is van belang en dat doen we door het maken en vastleggen van een BIM-protocol en BIM-werkplan. Hierbij werken we met een (online) bronbestand (en) met een uniform data-formaat. Ook van belang is het blijvend houden van grip op toegankelijkheid door te zorgen voor een laagdrempelige ontsluiting van alle soorten informatie, toegang tot laatste gegevens en afstemming van informatie op de betrokkenen. Tijdens de bouw is deze informatie ‘rijker’ en anders dan tijdens bijvoorbeeld de beheerfase want ook de afdeling verhuur kan werken met data uit het BIM-model. Als het winkelcentrum straks is gerealiseerd, gaat het model (of delen van) zelfs dienen als virtuele wegwijzer naar specifieke onderdelen voor de gebruikers.”

Voor wie?

Het gebruikte BIM-model is dus constant aan verandering onderhevig. Rechten worden (geautomatiseerd) geregeld en toegewezen in het model wie wat mag inzien, bewerken, downloaden of toevoegen. Die regels zijn afhankelijk van de functie en niveau van betrokken deelnemer aan het proces.

Regelmatig overleg

Tijdens de BIMPraat blijkt het wel duidelijk een uitdaging om communicatie goed te stroomlijnen, ook al is er een goed plan en zijn de afspraken vooraf duidelijk uitgelegd. Het draait niet alleen om de contractueel gemaakte afspraken, weet Van der Velden. “De Mall of the Netherlands is een complex project vanwege de gelijktijdige renovatie van bestaande en diverse nieuwbouwprojecten in een winkelcentrum dat bovendien ook nog eens open blijft. Dit zorgt voor een ingewikkelde logistiek voor bezoekers”, aldus Van der Velden. “Het hele project heeft daarom een apart faseringsplan waarin we rekening hebben gehouden met informatie van modelleur tot winkelier.”

Versteeg vult aan: “Als projectteam zitten we regelmatig dicht bij elkaar. We zitten bovenop op het project en hebben we goede werkafspraken gemaakt. Daarin hebben we een structuur opgezet van vaste BIM-overleggen met informatie-uitwisseling voor het gehele projectteam. Na het overleg worden informatiesets aan huurders verstrekt. Hierdoor weten alle betrokkenen waar we staan.”

Beheer en onderhoudsfase

Het team is voor het einde van het project al bezig met de informatievoorziening die straks nodig is in de beheerfase. Een BIM voor een lifecycle is een administratie van alle gebeurtenissen binnen het fysieke gebouw die worden verwerkt in het virtuele model. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de visualisatie van de units van huurders en gebruikers die toont welke plekken in het gebouw beschikbaar zijn (en wanneer) en welke ruimten nog kunnen worden gereserveerd. Ook is het mogelijk af te rekenen op basis van gebruik. Daarnaast is voor het onderhoud van belang te weten welke onderhouds- en verhuurcontracten en garantietermijnen nog lopen. In het model wordt deze informatie toegevoegd op basis van een ruimtenummer en ruimtebenaming. Voor elk onderdeel wordt de leverancier, type, materiaal, capaciteit en levensduur vermeld. Het virtuele model op orde houden, is van groot belang omdat beslissingen op basis van het virtuele model in de praktijk anders verkeerd kunnen uitpakken”, aldus Van der Velden.

Maar ook het sturen op beheerinformatie voor de installaties is van belang. “Als deuren open staan, ruimten worden verkleind of vergroot, winkels leegstaan of simpelweg als de weersomstandigheden veranderen dan is het goed om dit te verwerken of monitoren in het ‘live’ model”, aldus Versteeg. “Zo kunnen de installaties zichzelf op basis daarvan aanpassen. Niet zelden komt nog voor dat men bij een verbouwing vergeet te melden dat men roosters afplakt. Dit zorgt voor een directe belasting of zelfs ontregelde verwarming- en of beluchtingsinstallaties.”

Conclusies

Het opzetten, communiceren en managen van grote en complexe BIM-projecten is een vak apart omdat veel verschillende partijen met niet altijd dezelfde belangen aan hetzelfde project werken. Heldere afspraken maken en vastleggen voorafgaand aan het project is noodzakelijk, evenals het zeer regelmatig monitoren van deze afspraken. Als betrokkenen daarnaast ook nog rekening willen houden met de beheerfase dan is het als adviseurs van groot belang om de opdrachtgevers mee te nemen in het BIM-proces. Zo wordt duidelijk welke informatie ze al tijdens het ontwerp- en bouwfase moeten veiligstellen voor het beheer van het gebouw op een later moment. Dit achteraf invoeren, kost gewoonweg veel meer tijd.

Deelnemers aan deze BIMPraat kunnen de presentaties hier downloaden


De volgende BIMPraat gaat over de waarde van BIM-data voor modelleurs.

Reacties

Login om reacties te kunnen lezen en een reactie te kunnen plaatsen.