Redactie Vrijdag 22 maart 2019

BIMPraat: Menselijk inzicht grootste waarde bij plannen in 4D-BIM

Werkvoorbereiding is omvangrijk en daarin is de taak van kosten- en tijdsplanning zeer belangrijk. Tijdens de BIMPraat van afgelopen week over onder andere dit onderwerp door Bruno Bartelds en Joost Wijnen werd duidelijk dat menselijk inzicht nog steeds erg belangrijk is en dat 4D-BIM Plannen van grote waarde kan zijn voor met grote utiliteitsbouwprojecten.

Door Ed den Boer

Veel van de deelnemers aan deze BIMPraat kwamen logischerwijs uit de aannemershoek. Toch was het leuk om te zien dat één van de deelnemers van een ingenieursbureau graag wilde horen welke behoefte er bij aannemers is en hoe zij daarin kunnen samenwerken om tot een efficiënter dataproces te komen voor werkvoorbereiding en planning.

Werkvoorbereiding en planning

Bruno Bartelds van Het BIM Instituut nam het eerste deel van deze BIMPraat voor zijn rekening. Hij stelde aan deelnemers veel kritische vragen en schetste vanuit zijn praktijkervaring waarom planning van belang is en welke onderdelen er in een planning moeten zitten. “Plannen is lastiger dan het lijkt”, zei Bartelds. “Niet omdat het op zich moeilijk is maar je kunt niet uitgaan van een standaard die in elk model wordt herkend. Planning is afhankelijk van veel zaken, zoals hoeveelheden (stuks, m2, m1, m3), werklast (manuren), tempo (hoeveelheid werk per tijdseenheid), normen (benodigde tijd per eenheid werk) en capaciteit (manuren per dag).”

Als voorbeeld noemde hij het materiaal beton in het model en project. Dit kan geprefabriceerd in elementen worden aangevoerd en gemonteerd of ter plaatse worden gestort. “Bij de aanvoer van prefab-onderdelen is de planning gericht op de levering van de onderdelen en de plaats en capaciteit van een vaak zware kraan. Bij beton storten is elke bewerking voorafgaand aan het storten er één waar je rekening mee moet houden. Die moet je dus (mee)plannen”, legde Bartelds uit.

“Denk maar eens aan de bekisting en wapening stellen. Maar ook de plaats waar het beton moet worden gestort, is belangrijk. Een funderingsbalk, vloer, wand of kolom zijn verschillende onderdelen met verschillende bewerkingstijden. Dan is ook nog van belang of de vloer op de begane grond of op de 20e verdieping moet worden gestort. In dat laatste geval is kraan-hijs-tijd een belangrijke factor voor de norm. Kennis van het bouwproces en de methodiek om te bouwen, is voor een planner dus absoluut noodzakelijk om te komen tot een goede planning”, aldus een bevlogen Bartelds die deelnemers veelvuldig aan het woord liet om de beren in het planningsproces goed in beeld te brengen.

4D-BIM-planning als moderne managementtool

Na de pauze nam Joost Wijnen van Cadvisual en Synchro4d de deelnemers mee in zijn presentatie en maakte een korte inventarisatie van de gebruikte planningstools in de markt, zoals MS Project, Asta, Primavera, VICO en Synchro4D. Synchro4D wordt in Nederland geleverd door Cadvisual en in 2017 is overgenomen door softwaregigant Bentley Systems.

“Het huidige bouwproces verandert doorlopend”, zei Wijnen. “En onze bouwopdrachten worden steeds complexer. Gegevens moeten dus dynamisch en actueel zijn en dat vraagt om de 4e dimensie, ofwel tijd (taken en planning) en Beweging (bouwplaatslogistiek, transport, installatie). Synchro4D software is ontwikkeld vanuit deze vraag en maakt het mogelijk om virtueel te plannen en/of virtueel te bouwen door constant gekoppeld te zijn aan het BIM”, aldus Wijnen.

Voordelen BIM-planning

De winst zit ‘m volgens Wijnen in het efficiënter beheersen en invullen van beschikbare bouwtijd. De planning maakt zichtbaar waar kortere doorlooptijden in steeds complexere projecten kunnen worden behaald. Ook het eerder herkennen én voorkomen van risico’s is één van de vele voordelen van een goede en inzichtelijke planning. De koppeling die in Synchro4D mogelijk is tussen 4D en 5D (tijd gerelateerde kosten) zorgt er ook voor dat je op willekeurige momenten kunt zien hoeveel kosten er al zijn gemaakt. Hiermee kan de planning als verfijnder en betrouwbaarder stuurmiddel worden gebruikt om projecten te managen, vertelde Wijnen.

Model based planning

De getoonde praktijkvoorbeelden kwamen voornamelijk uit grote utiliteitsbouwprojecten en riepen wel de vraag op of de aanschaf van het project en de investering lonen als we dit vertalen naar kleinschalige tot middelgrote woningbouwprojecten. Joost Wijnen: “Natuurlijk is het noodzakelijk om een bepaalde financiële projectgrootte te hebben die de investering laat terugverdienen en dat gaat nu eenmaal eenvoudiger op grote infrastructurele en utiliteitsbouwprojecten. Sommige gebruikers, ook van kleinere projecten, zoomen in op risico’s of willen andere leerprocessen in beeld brengen.”

Bouwplaats gestuurd plannen

Dat er steeds meer mogelijkheden zijn, is duidelijk. Wat te denken van een fotorealistische realtime voortgang in de planning en in het 3D-model verwerken van het bouwproject. Dit kan al met een iPad of HoloLens die is gekoppeld aan Synchro4D. Hierdoor ontstaat een vereenvoudigd en interactief 4D BIM-model waarin opmerkingen en foto’s kunnen worden gekoppeld. Die kunnen weer direct online worden gesynchroniseerd waardoor er een verbinding tussen kantoor en de bouwplaats is gerealiseerd.

De mogelijkheden die werden getoond zijn al bruikbaar en er is nog veel in ontwikkeling waar men bij Synchro4D volop mee bezig is om te implementeren. Allemaal met als doel dat het bouwproces zo efficiënt mogelijk verloopt.

Conclusies

Het inzicht van deze BIMPraat is dat 4D-planning gekoppeld aan een BIM zeer zeker mogelijk is en waardevol en winstgevend kan zijn. Voor kleinere projecten zijn de investeringen wellicht nu nog een brug te ver.

Reacties

Login om reacties te kunnen lezen en een reactie te kunnen plaatsen.