Redactie Woensdag 5 februari 2020

Verslag: BIM op de bouwplaats vraagt om standaardisatie en communicatie

Wat, hoe, met wie en met welke software kan ik werken … Allemaal vragen die zijn gesteld en beantwoord tijdens de goed bezochte BIMPraat over BIM op de bouwplaats. We waren ‘On Tour’ bij Vink Bouw, een ondernemende bouwer met kantoor in Nieuwkoop die een uitstekende gastheer bleek.

Door Ed den Boer, oprichter Het Nationaal BIM Platform

BIM op de bouwplaats is het logische vervolg op het gebruik van BIM nadat de ontwerpfases zijn afgerond. Deze uitvoeringsfase is weliswaar een korte fase in de totale levenscyclus van een bouwwerk, maar heeft een grote impact op de fase erna. De kwaliteit in de bouwfase is van groot belang voor de eigenaar van het bouwwerk omdat het veel invloed heeft op de beheerfase.

BIM in de bouwfase is ook voor de bouwer belangrijk, omdat de producten dan worden omgezet naar geld. Risico’s vertalen zich direct naar faalkosten waarvan iedereen weet dat ze er zijn, maar niemand kan ze in projectkosten uitdrukken. Hulpmiddelen die met de komst van nieuwe technologieën zijn ontstaan en die tijdens de uitvoering van een bouwproject kunnen worden gebruikt, zijn onmiskenbaar verbonden met BIM op de bouwplaats.

Cultuur

De gemêleerde groep deelnemers van aannemers, architecten, adviseurs, toeleveranciers en mensen uit de infra kregen tijdens deze BIMPraat een compleet programma aangeboden. Hoe werkt de cultuurverandering en implementatie van BIM in een bouwbedrijf, met welke software kun je gaan werken en hoe werkt dat in het echt? Daarbij is ingezoomd op cases en standaardisering middels onder andere de Basis ILS.

“Maar bouwen is vooral fun en lol hebben met elkaar”, zo opende Ernst Bouma van Vink Bouw zijn presentatie. “Kwaliteit brengen in een project door het beste resultaat na te streven. Dat doen we samen, met de mensen van de werkvoorbereiding en de kostendeskundigen op kantoor, maar ook met uitvoerders, voormannen en timmerlieden op de bouwplaats. En niet te vergeten met bouwpartners en klanten.”

Bouma is een gedreven BIM-manager die de deelnemers aan de BIMPraat liet zien hoe het bedrijf voorheen werkte en nu werkt. Ook was hij eerlijk over de uitdagingen. Afgelopen drie jaar heeft hij er samen met zijn 130 collega’s voor gezorgd dat de kwaliteit en fun er bij Vink Bouw op vooruit zijn gegaan door het gebruik van digitalisering, innovatieve technieken en BIM. Belangrijkste lessen daarbij zijn volgens Bouma ‘met elkaar in gesprek gaan’ en ‘luisteren naar elkaar’. Dit geeft de grootste voortgang.

“Los van het feit dat bouwen hartstikke leuk is, hebben we ook meer vertrouwen gekregen in deze projecten door het gebruik van nieuwe technieken, BIM en andere innovaties”, zei Bouma. In het portfolio zitten nieuwe, bijzondere en grotere projecten zoals de onlangs gerealiseerde projecten Antoni in Delft en Kavel 14 (Republica) in Amsterdam en de herontwikkeling van ‘De Drie Koningen’ in Amsterdam. Deze eyecatcher bestaat uit drie silo’s die worden omgebouwd tot kinderspeelvoorziening, wellness & eventspace en een-kamerhotel, foodlab, brewpub, horeca, kantoorruimtes en drie openbare dakterrassen.

BIM Center

“Ik heb de vrije hand gekregen waarbij ik iedereen met elkaar probeer te verbinden en ze kleine stapjes laat zetten”, vervolgde Bouma. “De inzet van een iPad in ons werk lijkt voor ons wellicht logisch, maar is voor sommige collega’s nog geen gemeengoed. Wel is bij een aantal uitvoerders/voormannen het gebruik van twee computerschermen en een groot scherm (tv) in de bouwkeet gemeengoed aan het worden. Hier wordt vanuit het model uitleg gegeven over het te bouwen onderdeel van het project. Uiteindelijk proberen we onze productiemodellen zo in te richten dat men taakgerichte tekeningen kan genereren met de dagproductie per persoon in beeld.”

“Regelmatig zitten we met de medewerkers, klanten en bouwpartners bij elkaar om over de inzet van BIM en innovatie te leren en te evalueren. Dat kan zijn op het werk en ook regelmatig in ons BIM Center dat we speciaal hebben gebouwd als leer- en werkmiddel voor ons toekomstige werkproces.”

Juiste informatie/data bij juiste persoon

Goede samenwerking vraagt volgens Eelco van Es van Construsoft om een goede informatievoorziening en daar zijn tegenwoordig diverse uitstekende softwareplatforms voor. Van Es werkt voor Construsoft, dealer van Trimble, en verkoopt onder andere Tekla en Trimble Connect, de laatste een softwareplatform dat werkt vanuit de cloud. Trimble Connect kan de data van 3D BIM-modellen en ook de 2D-informatie van verschillende softwarepakketten ontsluiten, combineren tot een hybride model en distribueren en zorgen voor een slim en helder werkproces en eenduidige informatiestroom over het te bouwen- en onderhouden project. Hierdoor worden ontwerpers, bouwers, toeleveranciers, opdrachtgevers en andere bouwparticipanten accuraat met de laatste gegevens geïnformeerd over de onderdelen van het te realiseren project.

 

Van Es toonde praktijkvoorbeelden van VolkerWessels, Van der Heijden en B-Invented, bouwbedrijven die allen op een eigen manier het werkproces gedigitaliseerd hebben met als belangrijkste doel om informatie visueel inzichtelijk te maken voor uitvoerders en partners op de bouwplaats.

Door data tijdens het project toe te voegen over reeds geleverde producten en geproduceerde eenheden is er een direct inzicht te creëren in de voortgang van de planning van het project. Omdat het cloud based is, kun je op de bouwplaats, maar ook op kantoor direct zien waar je staat met de voortgang ten opzichte van de planning.

Open standaarden en standaardisatie

Spreker Mathijs Natrop van Solidu is bouwkundige en BIM-enthousiasteling met een scherpe blik op het bouwproces. Eén van zijn rollen is die van bestuurder bij BuildingSMART dat belangrijke open standaarden voor de sector beheert en ontwikkelt. “Open standaarden zijn belangrijk voor de sector”, zei Natrop. “Die zorgen ervoor dat wij ons werk kunnen doen met de (software)tools die we prettig vinden zonder gebonden te zijn aan specifieke leveranciers”, aldus een stellige Natrop. Hij roept iedereen op om in ieder geval lid te worden van deze internationale en snel groeiende organisatie.

Effectief communiceren

Iedere (oudere) bouwer kent het nog van vroeger; tekeningen controleren, fouten met opmerkingen met rode pen markeren op de tekening en daarna het geheel terugsturen ter verbetering. Nadat het dan is verbeterd, begint het proces opnieuw. Deze tijdrovende bezigheid kan en gaat nu veel sneller en effectiever door het gebruik van software en open bestandsformaten zoals IFC en BCF.

Een tool die Natrop hierbij belichtte, is BIM Collab dat 3D-modellen middels een IFC/BCF-format kan inlezen en die door verschillende disciplines kan worden gecontroleerd en voorzien van opmerkingen. Het slimme van deze tool is dat het bijhoudt en logt wie verantwoordelijk is voor het verbeteren van mogelijk geconstateerde fouten en deze markeert op het moment dat de toegewezen en verantwoordelijke persoon het heeft gedaan. Dit zorgt ervoor dat een openstaande ‘fout’ nooit twee keer hoeft te worden geconstateerd.

Natrop moedigt deelnemers verder aan om zichzelf te interesseren in digitalisering en standaardisering van het bouwproces. Het gaat jullie en het bouwproces verder helpen door eenduidigheid te creëren.

Toekomstvisie

Dat BIM op de bouwplaats momenteel volop wordt geïmplementeerd en veel voordelen biedt, is duidelijk. In de presentaties van zowel Construsoft als Solidu kwam ook het gebruik van bijvoorbeeld de iPad en de HoloLens naar voren. Virtual Reality en Augmented Reality gaan ook onze bouwvakkers steeds meer helpen, ook al blijft dit nu veelal nog beperkt tot de testfase. Een filmpje dat Eelco van Es van Construsoft toonde over de inzet van een AR-bril liet zien dat de techniek steeds meer verfijnd is, alhoewel de video al dateert van 1997.

De toepassingen worden echter steeds duidelijker en beter betaalbaar. De kans dat we elke bouwvakker volgend jaar al met een AR-bril op de bouw zien, is echter klein. Al is het inmiddels wel mogelijk en het gebeurt dus ook, zij het op kleine schaal.

Conclusies

Het verder digitaliseren, implementeren en standaardiseren van BIM op de bouwplaats is een must. Deze ontwikkeling zal faalkosten verlagen en productiviteit verhogen. Maar om dit proces te bewerkstelligen, is het belangrijk om iedereen die is betrokken bij het proces te enthousiasmeren en mee te nemen met kleine stapjes tegelijk en hierover vooral met elkaar te blijven communiceren.

Goede communicatie zorgt ervoor dat automatisering iets wordt van werknemers op kantoor èn op de bouwplaats. Duidelijk is dat innoveren tijdrovend is en om inspanning en investeringen vraagt maar ook dat de bouwsector ook spannend, leuk en op den duur winstgevend maakt.

 


Australische video over de inzet van een AR-bril in de bouw daterend uit 1997.


Reacties

Login om reacties te kunnen lezen en een reactie te kunnen plaatsen.