Palantir Technologies is voor de meeste Nederlandse bouwprofessionals een onbekende naam. Het Amerikaanse databedrijf, vooral bekend van defensie- en inlichtingenwerk, voert sinds eind 2022 een strategie gericht op de bouwsector en won daarmee diverse Noord-Amerikaanse klanten. Dat roept een vraag op die de hele sector raakt: wie is straks eigenaar van de projectdata?
Al in december 2022 publiceerde Palantir de whitepaper ‘Breaking New Ground with Connected Construction’. Daarin stelt het bedrijf dat de bouwsector rijp is voor een fundamentele dataomslag omdat bouwprojecten, volgens in de whitepaper geciteerd onderzoek, gemiddeld 20% achterlopen op schema en projecten gemiddeld 80% over budget gaan. De oorzaak hiervan ligt volgens de whitepaper in versnipperde datasystemen en een gebrek aan overzicht over materialen, personeel en planning.
Wat is Palantir eigenlijk?
Palantir Technologies is een Amerikaans technologiebedrijf, opgericht in 2003 en beursgenoteerd op Nasdaq. Het bedrijf is groot geworden met dataplatforms voor overheden en inlichtingendiensten. De CIA, de Amerikaanse defensie en de Britse National Health Service zijn bekende klanten. Het kernproduct is het Palantir AI Platform (AIP), dat grote hoeveelheden data uit uiteenlopende bronnen samenvoegt tot één beslissingslaag. Het idee is dat organisaties op basis van die gecombineerde data sneller en beter kunnen besluiten, zonder bestaande systemen te vervangen.
Palantir en de bouwsector
Palantir Foundry is een generiek dataplatform dat data uit uiteenlopende bronnen samenvoegt in één gedeeld datamodel. Foundry wordt ingezet in onder meer de gezondheidszorg en defensie. Voor de bouwsector integreert het systemen als Primavera P6, SAP en AutoCAD tot één digital twin van de volledige bouwportefeuille van een klant. Daarop bouwt Palantir vier modules: projectplanning en materiaalmanagement, personeelsplanning, BIM-integratie, en gebouwbeheer na oplevering.
Met dit platform heeft Palantir een reeks grote Noord-Amerikaanse bouwklanten gewonnen. De Canadese aannemers EllisDon en Thomas Cavanagh Construction en de Amerikaanse woningbouwer Lennar werken met Palantir. Volgens Palantir en Newswire koos een van Amerika’s grootste aannemersbedrijven, McCarthy Building Companies, deze maand voor het softwarebedrijf.
Een laag boven BIM
McCarthy zet Palantir’s AI Platform (AIP) volgens het persbericht in als beslissingslaag boven zijn bestaande bouwsystemen en ontwikkelde daarvoor een intern systeem, Pulse genaamd. Pulse is een AI-native platform dat teams op de bouwplaats in realtime voorziet van inzichten, scenarioplanning en risicoanalyse. Het verbindt calculatie, contractbeheer, inkoop, kwaliteitscontrole, logistiek en planning via één gedeelde datastructuur, de zogenoemde Ontology. Pulse zorgt ervoor dat alle informatie die op één plek wordt bijgewerkt, direct beschikbaar is voor alle andere processen. Volgens het persbericht voorkomt McCarthy hiermee ruis van e-mails, documenten en data, zodat medewerkers aandacht kunnen geven aan wat er werkelijk toe doet op de bouwplaats.
Palantir positioneert zich met deze aanpak niet als concurrent van CDE-platforms zoals Autodesk Construction Cloud, Procore en Trimble Connect, of van BIM-tools zoals Revit en Archicad, maar als een beslissingslaag erbóven. Traditioneel geldt in bouwsoftware: wie het model of de CDE beheert, heeft de regie. Palantir plaatst zich daarboven. Vakblad AEC Magazine analyseerde in april dit jaar dat deze aanpak de markt structureel kan veranderen. Niet door bestaande tools te vervangen, maar door de orchestratielaag elders neer te leggen.
Impact voor Nederlandse bouwprofessionals?
Palantir richt zich dus duidelijk ook op bouwbedrijven en opdrachtgevers. Voor organisaties in de bouwsector die samenwerking overwegen, is het belangrijk te beseffen dat Palantir niet louter een technologiebedrijf is. Het bedrijf heeft expliciete geopolitieke posities en contracten, staat bekend om zijn betrokkenheid bij overheidstoezicht en defensiecontracten, en is geassocieerd met surveillanceprogramma’s van de NSA en de CIA. Het aandeel is omstreden in de beleggerswereld: sommige duurzame fondsen mijden het, terwijl sommige grote institutionele beleggers er juist in investeren.
De schaal en tarieven van het platform van Palantir maken het voorlopig een instrument voor grote aannemers en opdrachtgevers, niet voor het mkb. Het is niet publiekelijk bekend of Palantir al Europese bouwklanten heeft, maar toch is de opmars van Palantir in de bouwsector relevant. Als AI-platforms boven BIM-tools komen te staan, verschuift de vraag van ‘welke software gebruik je’ naar de discussie over ‘wie heeft toegang tot je projectdata’ en ‘welke besluiten neemt het systeem en op basis waarvan?’ Dat is een discussie over eigenaarschap van data, contractuele verantwoordelijkheid en transparantie van AI-beslissingen. En dat gesprek raakt de hele bouwsector.
